İNEGÖL
Türkiye’de hayvansal atıklardan yılda 8-10 milyar kilovatsaat elektrik ve 4-5 milyar metreküp biyometan üretilebileceği belirtiliyor. Ancak tesis maliyetleri sektörü zorluyor.
Türkiye’de hayvancılık faaliyetleri sonucu ortaya çıkan gübre ve diğer organik atıkların enerji üretiminde değerlendirilmesi, yenilenebilir enerji açısından önemli bir potansiyel oluşturuyor. Uzmanların değerlendirmelerine göre bu atıklardan yılda 4-5 milyar metreküp biyometan ve yaklaşık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik üretilebiliyor.
Hayvan varlığı potansiyeli artırıyor
TÜİK’in 2025 yılı hayvansal üretim istatistikleri ile Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvan bulunuyor. Aynı tarihte küçükbaş hayvan sayısı 57 milyon 874 bin, kümes hayvanı sayısı ise 394 milyon 32 bin olarak kaydediliyor.
Bu hayvan varlığı, ortaya çıkan atıkların enerji üretiminde kullanılabilmesi açısından geniş bir kaynak oluşturuyor. Özellikle büyükbaş hayvan gübresi, biyogaz üretiminde değerlendirilebiliyor.
Biyogazdan elektrik ve ısı üretiliyor
Hayvansal atıkların oksijensiz ortamda parçalanmasıyla biyogaz elde ediliyor. Gazın içindeki metan, elektrik ve ısı üretiminde kullanılıyor. Biyogaz tesislerinde organik maddeler kapalı reaktörlerde işlenirken, arıtma işleminin ardından biyometan üretilebiliyor.
Üretim sürecinin sonunda kalan organik materyal ise uygun koşullarda gübre olarak tarımsal üretime kazandırılabiliyor.
Elektrik üretim potansiyeli 8-10 milyar kilovatsaat
Hayvansal atıkların etkin biçimde değerlendirilmesi halinde Türkiye’de yıllık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik üretilebileceği belirtiliyor. Aynı süreçte 4-5 milyar metreküp biyometan elde edilebileceği öngörülüyor.
Atıkların kontrollü biçimde işlenmesi, enerji üretiminin yanı sıra çevresel fayda da sağlayabiliyor. Gübrenin kontrolsüz depolanması sırasında açığa çıkabilen metan, biyogaz tesislerinde yakalanarak enerjiye dönüştürülebiliyor.
Tesislerde maliyet sorunu yaşanıyor
Biyogaz tesislerinin yüksek yatırım ve işletme maliyetleri ile hayvansal atıkların tedarik giderlerindeki artış, sektörün ekonomik sürdürülebilirliğini zorlayabiliyor. Uzmanlar, sektörün gelişimi için enerji üretiminin yanı sıra atık yönetimi ve biyometan kullanımının birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlara göre bir ineğin bir yılda ürettiği gübreden elde edilebilecek elektrik, bir hanenin yaklaşık beş aylık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek düzeye ulaşabiliyor. Bu örnek, hayvansal atıkların enerji üretiminde değerlendirilebilecek bir kaynak olduğunu gösteriyor.
