CARDIFF
Cardiff'te buluşan İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderleri, anayasal değişiklikler ve bağımsızlık referandumları için Westminster yönetiminden güvence istedi.
İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın bağımsızlık yanlısı liderleri, bu ülkelerin anayasal geleceklerini demokratik yollarla belirleyebilmesi çağrısıyla ortak mutabakat metni imzaladı.
Galler'in başkenti Cardiff'te düzenlenen görüşmeye İskoçya Başbakanı ve İskoç Ulusal Partisi (SNP) lideri John Swinney, Galler Başbakanı ve Plaid Cymru lideri Rhun ap Iorwerth ile Kuzey İrlanda Başbakanı ve Sinn Féin Başkan Yardımcısı Michelle O'Neill katıldı. Zirvede Sinn Féin lideri Mary Lou McDonald da yer aldı.
Galler'de Plaid Cymru'nun mayıs ayında iktidara gelmesiyle İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda ilk kez aynı anda bağımsızlık yanlısı siyasi liderler tarafından yönetilmeye başladı. SNP İskoçya'nın, Plaid Cymru Galler'in bağımsızlığını, Sinn Féin ise Kuzey İrlanda ile İrlanda Cumhuriyeti'nin birleşmesini savunuyor.
Ortak metinde Westminster yönetimine, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'da yaşanabilecek anayasal değişiklikleri hazırlama, planlama ve kolaylaştırma çağrısı yapıldı. Liderler ayrıca bağımsızlık veya Birleşik Krallık'tan ayrılma konusunda referandum düzenleme haklarının tanınmasını istedi.
İskoçya Başbakanı John Swinney, Westminster sisteminin üç ülkenin çıkarlarına hizmet etmediğini savundu. Birleşik Krallık'ın mevcut yapısının sürdürülebilir olmadığını belirten Swinney, Londra yönetiminin ülkenin yapısının değişebileceği bir senaryoya hazırlanması gerektiğini söyledi.
İngiliz basınında aktarılan anket sonuçlarına göre, yarın referandum yapılması halinde İskoçya'da seçmenlerin yüzde 47'si bağımsızlığa destek veriyor. Bu oran Kuzey İrlanda'da yüzde 36, Galler'de ise yüzde 32 olarak belirtiliyor. Bu sonuçlar, üç bölgede de ayrılık yanlılarının çoğunlukta olmadığını gösteriyor.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın, İskoçya'da bağımsızlık konusunda açık bir toplumsal çoğunluk oluşması halinde referandum ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğine yönelik sözleri de tartışmaya konu oldu. Başbakanlık ise bu açıklamanın hükümet politikasında değişiklik anlamına gelmediğini ve İskoçya için yeni bir bağımsızlık referandumunun gündemde olmadığını bildirdi.
İskoçya, 2014'teki bağımsızlık referandumunda yüzde 55'e karşı yüzde 45 oyla Birleşik Krallık'ta kalmayı tercih etmişti. Brexit'in ardından ülkenin, İskoçya ve Kuzey İrlanda başta olmak üzere anayasal geleceğine ilişkin tartışmalar yeniden yoğunlaştı. Cardiff'teki mutabakat, üç ülkedeki bağımsızlık yanlısı liderlerin Londra yönetiminden referandum ve kendi kaderini tayin hakkı konusunda güvence talep ettiği ortak bir girişim niteliği taşıyor.
Kuzey İrlanda'da Queen's University Belfast tarafından yayımlanan araştırmada katılımcıların yüzde 66'sı, Brexit'in Birleşik Krallık'ın parçalanmasını daha olası hale getirdiği görüşünü paylaştı. Ortak mutabakatın ardından Birleşik Krallık'ın anayasal geleceğine ilişkin tartışmaların sürmesi bekleniyor.
